Νέο πακέτο μέτρων πριν από το Πάσχα: Στο τραπέζι fuel pass και market pass

2026-03-21 - 12:22

Αντιμέτωπη με έναν απρόβλεπτο Τραμπ και έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος και ξεκάθαρους «κανόνες», η Ευρωπαϊκή Ενωση που έχει τα δικά της εσωτερικά, άλυτα προβλήματα, καλείται να δημιουργήσει αναχώματα από τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Είναι ίσως η πρώτη φορά που η «άσκηση» έχει τόσες άγνωστες παραμέτρους και η κοινή δράση για μια σειρά θεμάτων, με επίκεντρο την ενέργεια, γίνεται ολοένα και πιο επιβεβλημένη. Η διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή είναι ο μεγάλος άγνωστος «Χ» της εξίσωσης. Ετσι, η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκάθαρο στόχο τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων που βιώνουν ήδη τις επιπτώσεις αλλά την ίδια στιγμή θα πρέπει να διατηρήσει δημοσιονομικές εφεδρείας στην περίπτωση που η πολεμική σύγκρουση παραταθεί. Η ενεργοποίηση μιας ειδικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να μην επιβαρυνθούν το έλλειμμα και οι δημοσιονομικοί στόχοι, αποτελεί επιδίωξη της κυβέρνησης και είναι χαρακτηριστικό το «καμπανάκι» του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη ότι ακόμα και αν τελείωνε σήμερα ο πόλεμος θα χρειάζονταν περίπου δύο μήνες για να επανέλθουμε στην προηγούμενη κατάσταση. Μετά την επιβολή πλαφόν στα καύσιμα και την τιμή του πετρελαίου να κινείται στη ζώνη των 110 δολαρίων/βαρέλι, η κυβέρνηση ετοιμάζεται τις αμέσως επόμενες ημέρες να ανακοινώσει μια νέα δέσμη μέτρων ώστε να ανακουφίσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις και να αποτρέψει νέες ανατιμήσεις εξαϋλώνοντας τα εισοδήματα. Εξαιρετικά αβέβαιη, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, είναι η αρχική πρόβλεψη για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,2% φέτος, από 2,6% το 2025. Μεταξύ άλλων, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται η παροχή fuel pass στα καύσιμα, η επιδότηση στην αντλία σε ό,τι αφορά το πετρέλαιο κίνησης αλλά και παρέμβαση για το κόστος των λιπασμάτων που «καίνε» τους αγρότες. Στο τραπέζι βρίσκεται και το market pass, λόγω και των αυξημένων αναγκών του Πάσχα, αλλά και παρέμβαση στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Σύμφωνα με πληροφορίες, και ανάλογα με τη διάρκεια που θα έχει το πολεμικό σκηνικό στη Μέση Ανατολή, στο τραπέζι βρίσκονται και άλλες λύσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους σε επιχειρήσεις, με υψηλή ενεργειακή ένταση, όπως βιομηχανία τροφίμων, μεταφορές, χαλυβουργία. Σε κάθε περίπτωση η λήψη μέτρων για την προστασία – ανακούφιση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων πρέπει να γίνει με σύνεση και ψυχραιμία ώστε να μην εξαντληθούν οι δυνατότητες του κρατικού κορβανά πριν από την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και την επιστροφή στην... κανονικότητα. Το αποθεματικό των 800 εκατ. ευρώ που διαθέτει το οικονομικό επιτελείο θα στηρίξει το πακέτο φορολογικών παροχών και ελαφρύνσεων του εκλογικού 2027 που θα εξαγγείλει τον προσεχή Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ ο Πρωθυπουργός. Υπό την προϋπόθεση ότι οι πόροι αυτοί δεν θα χρειαστεί να αποδεσμευτούν για να αμβλύνουν τις επιπτώσεις από τις πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Σε διαφορετική περίπτωση, το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να προχωρήσει σε επανασχεδιασμό του «πακέτου ΔΕΘ». Σημειώνεται ότι μόνο η παροχή Fuel Pass – θα δοθεί με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια – έχει κόστος για τα κρατικά ταμεία περί τα 200 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, όσο δεν είναι ορατή η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή τίθεται εν αμφιβόλω ο στόχος για ρυθμό ανάπτυξης 2,4% φέτος. Ετσι, τα μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων οι οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το αυξημένο ενεργειακό κόστος που θα λάβουν οι εθνικές κυβερνήσεις εξαρτώνται εν πολλοίς από τις πρωτοβουλίες που θα ληφθούν σε επίπεδο ΕΕ. Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης Υπό εξέταση βρίσκεται η προσωρινή μείωση, σε δεύτερο χρόνο, του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στη βενζίνη ώστε η λιανική τιμή της αμόλυβδης να υποχωρήσει κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Ωστόσο για να δουν την αποκλιμάκωση της τιμής οι καταναλωτές θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι η μείωση του ΕΦΚ θα «περάσει» στην αντλία. Είναι η πρώτη φορά που εξετάζεται αυτό το ενδεχόμενο καθώς τα καύσιμα είναι βασική πηγή εσόδων για τα κρατικά ταμεία καθώς η συνεισφορά του ΕΦΚ από τη βενζίνη ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ και από το πετρέλαιο είναι 1,5 δισ. ευρώ και ενδεχόμενη μείωση κατά 20% στον ΕΦΚ θα μειώσει σημαντικά τις κρατικές εισπράξεις. Η κυβέρνηση στοχεύει η μείωση του ΕΦΚ να συνδυαστεί με τη ρήτρα ευελιξίας από την ΕΕ που θα επιτρέπει τη μείωση του ΕΦΚ όταν οι διεθνείς τιμές καταγράφουν μεγάλη άνοδο και μάλιστα διαρκείας, χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να επιβαρύνει το έλλειμμα και τους στόχους για πλεόνασμα.. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ο ΦΠΑ 24% που υπολογίζεται επί του συνόλου της τιμής αντιστοιχούν στο 55% έως 65% της τελικής τιμής των καυσίμων στην αντλία. Έτσι, η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των χωρών με την υψηλότερη φορολογία καυσίμων στην ΕΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τιμή της αμόλυβδης πριν από τους φόρους κατατάσσει την Ελλάδα στη 13η θέση μεταξύ των αγορών της ΕΕ ενώ μετά την επιβολή φόρων (ΕΦΚ, ΦΠΑ) η ελληνική αγορά είναι η τέταρτη ακριβότερη.