JP Morgan: Πότε θα φθάσει στην Ευρώπη το σοκ του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ

2026-03-28 - 21:13

Από τις αρχές του Απριλίου θα αρχίσουν να διαφαίνονται στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου οι επιπτώσεις από τη διακοπή της προσφοράς μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με την JPMorgan, η οποία εκτιμά ότι η Ευρώπη αναμένεται να επηρεαστεί στα μέσα του μήνα, κυρίως μέσω υψηλότερου κόστους και εντονότερου ανταγωνισμού με την Ασία για προμήθειες. Σύμφωνα με ανάλυση της, η διακοπή των αποστολών πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες θα πυροδοτήσει ένα «σταδιακό» σοκ στην παγκόσμια προσφορά, το οποίο θα εξαπλωθεί από την Ανατολή προς τη Δύση. Οι επιπτώσεις δεν θα εκδηλωθούν ταυτόχρονα, αλλά θα εξελιχθούν διαδοχικά, καθώς ο χρόνος μεταφοράς των φορτίων «καθορίζει το χρονοδιάγραμμα». Όπως εξηγεί η JP Morgan, το παγκόσμιο σύστημα πετρελαίου μεταβαίνει «από ένα σοκ ροών, σε ένα ζήτημα εξάντλησης αποθεμάτων». Το τελευταίο δεξαμενόπλοιο φέρεται να διήλθε από τα Στενά του Ορμούζ στις 28 Φεβρουαρίου, ημέρα κατά την οποία ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, ενώ έκτοτε η κυκλοφορία έχει ουσιαστικά διακοπεί, παρά την πιο «μετρημένη» στάση της Τεχεράνης που επιτρέπει περιορισμένες διελεύσεις. Πρώτες πιέσεις στην Ασία Οι αναλυτές της JPMorgan τονίζουν, ότι καθοριστικό ρόλο δεν παίζει μόνο ο όγκος της προσφοράς, αλλά και ο χρονισμός, καθώς οι διαταραχές εξαπλώνονται άνισα, ανάλογα με τα αποθέματα κάθε περιοχής. Η Ασία, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου, είναι ήδη η πρώτη που δέχεται πιέσεις, καθώς τα φορτία που είχαν αποσταλεί πριν από το ουσιαστικό «κλείσιμο» των Στενών έχουν πλέον εξαντληθεί. Οι μεταφορές από τον Κόλπο διαρκούν 10 έως 20 ημέρες, φθάνοντας πρώτα στην Ινδία και στη συνέχεια στη Βορειοανατολική Ασία. Για τον Απρίλιο, η ζήτηση πετρελαίου στη Νοτιοανατολική Ασία εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά περίπου 300.000 βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, εάν οι αποδεσμεύσεις στρατηγικών αποθεμάτων παραμείνουν περιορισμένες σε εθνικό επίπεδο, οι απώλειες ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο και να προσεγγίσουν τα 3 εκατ. βαρέλια τον Ιούνιο. Άνοδος τιμών και ενεργειακή πίεση διεθνώς Η άνοδος των τιμών ήδη επηρεάζει τη ζήτηση, με το πετρέλαιο Brent να έχει ενισχυθεί κατά 49% μέσα στον μήνα, φθάνοντας τα 108 δολάρια ανά βαρέλι. Καθώς η σύγκρουση με το Ιράν συνεχίζει να διαταράσσει την προσφορά, χώρες της Ασίας σπεύδουν να περιορίσουν την κατανάλωση ενέργειας, με τις Φιλιππίνες να κηρύσσουν κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης. Η Αφρική εκτιμάται ότι θα είναι η επόμενη περιοχή που θα δεχθεί το σοκ, ήδη από τις αρχές Απριλίου, ενώ η Ευρώπη αναμένεται να επηρεαστεί στα μέσα του μήνα, κυρίως μέσω υψηλότερου κόστους και εντονότερου ανταγωνισμού με την Ασία για προμήθειες. Περιορισμένες ελλείψεις στις ΗΠΑ Στις ΗΠΑ, όπου οι χρόνοι μεταφοράς είναι μεγαλύτεροι, οι παραδόσεις πετρελαίου ενδέχεται να διακοπούν γύρω στα μέσα Απριλίου. Ωστόσο, λόγω της ισχυρής εγχώριας παραγωγής, δεν αναμένονται άμεσες ελλείψεις. Αντίθετα, οι επιπτώσεις θα αποτυπωθούν κυρίως μέσω της ανόδου των τιμών και των «στρεβλώσεων» στην αγορά διυλισμένων προϊόντων. Παρά το γεγονός ότι το αμερικανικό αργό παραμένει περίπου 10 δολάρια φθηνότερο από το Brent, κατέγραψε άνοδο 41% τον Μάρτιο. Την ίδια ώρα, η πορεία των τιμών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Αναλυτές της Macquarie Group εκτιμούν, ότι η αγορά εξακολουθεί να προεξοφλεί μια σχετικά σύντομη αποκλιμάκωση, με τις τιμές να υποχωρούν από τα επίπεδα των 110 δολαρίων προς τα 80 δολάρια τους επόμενους μήνες και να διαμορφώνονται κοντά στα 89 δολάρια στο τέλος του έτους. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι υπάρχει περίπου 40% πιθανότητα παράτασης της σύγκρουσης έως τον Ιούνιο, σενάριο στο οποίο οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτιναχθούν ακόμη και στα 200 δολάρια ανά βαρέλι, εντείνοντας σημαντικά τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία. Πηγή: ΟΤ