Αυστηρότερα μέτρα για αλκοόλ και κάπνισμα
2026-03-19 - 14:32
Η δημόσια κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα από ανηλίκους σε δρόμους και πλατείες εισέρχονται πλέον σε ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου. Τα αρμόδια αστυνομικά όργανα, μέσω των ελέγχων σε ανηλίκους που καπνίζουν δημόσια ή καταναλώνουν αλκοόλ, θα μπορούν πλέον να εντοπίζουν τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τη νομοθεσία! Την ενεργοποίηση των διατάξεων του νόμου 5216/2025 ανακοίνωσαν χθες οι συναρμόδιοι υπουργοί Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου. Η εικόνα παιδιών να προμηθεύονται ανενόχλητα τσιγάρα ή αλκοολούχα ποτά φαίνεται πως οδεύει προς το τέλος της, με το νέο κανονιστικό πλαίσιο να επιχειρεί να βάλει φρένο σε μια πρακτική που επί χρόνια αντιμετωπιζόταν με ανοχή. Φράσεις όπως «στείλε τον μικρό στο περίπτερο για τσιγάρα» ή «μικρέ, πετάξου να μας πάρεις μπίρες» αναμένεται σύντομα να αποτελούν παρελθόν. Ο νόμος 5216/2025, που ψηφίστηκε το περασμένο καλοκαίρι, όχι μόνο εισάγει αυστηρότερες ποινές, αλλά επιβάλλει και ένα πλέγμα ψηφιακών εργαλείων, με στόχο τον αποτελεσματικό έλεγχο της πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ σε άτομα κάτω των 18 ετών. Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα διαδραματίζουν τρία ψηφιακά εργαλεία που παρουσίασε η κυβέρνηση. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Μηχανισμός Επαλήθευσης Ηλικίας (Age Verification), ο οποίος αξιοποιεί εφαρμογές όπως το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet. Μέσω ενός QR code, οι πωλητές καπνικών προϊόντων και αλκοόλ θα μπορούν να επιβεβαιώνουν άμεσα και με ασφάλεια αν ο αγοραστής είναι ενήλικος, χωρίς να αποκτούν πρόσβαση σε άλλα προσωπικά δεδομένα. Επίσης, δημιουργείται το Ψηφιακό Μητρώο alto.gov.gr, στο οποίο υποχρεούνται να εγγραφούν έως τις 16 Απριλίου 2026 όλες οι επιχειρήσεις που εμπορεύονται καπνό, αλκοόλ ή προϊόντα άτμισης. Στόχος είναι η πλήρης χαρτογράφηση των σημείων πώλησης σε όλη την Ελλάδα. Επιπλέον, μέσω του Ψηφιακού Μητρώου Εκδηλώσεων events.gov.gr καθίσταται υποχρεωτική η δήλωση εκδηλώσεων στις οποίες θα συμμετέχουν ανήλικοι, όπως σχολικά πάρτι σε χώρους διασκέδασης, ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν θα διατίθεται αλκοόλ. Οι πωλητές Οι υποχρεώσεις για τους επαγγελματίες του κλάδου είναι πλέον σαφείς και αυστηρές: Η ταυτοποίηση της ηλικίας του αγοραστή καθίσταται υποχρεωτική σε κάθε σημείο πώλησης, είτε φυσικό είτε ψηφιακό. Ειδικά για τους τουρίστες, ο έλεγχος της ηλικίας θα γίνεται μέσω του διαβατηρίου ή άλλων νομιμοποιητικών εγγράφων ταυτοπροσωπίας. Ο νόμος 5216/2025 προβλέπει ότι σε κάθε περίπτωση αμφιβολίας για την ηλικία του αγοραστή ο πωλητής οφείλει να αρνηθεί την πώληση. Παράλληλα, απαγορεύεται ρητά η διάθεση αλκοολούχων ποτών μέσω αυτόματων μηχανημάτων, ενώ τίθενται περιορισμοί στην πρόσβαση ανηλίκων σε χώρους όπως μπαρ και κέντρα διασκέδασης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα εναλλακτικά προϊόντα καπνού, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και οι συσκευές άτμισης, τα οποία πλέον εντάσσονται ρητά στο απαγορευτικό πλαίσιο. Επιπλέον, απαγορεύεται η πώληση και η χρήση καπνικών προϊόντων σε χώρους όπως είναι τα internet café και οι εγκαταστάσεις όπου διεξάγονται παιχνίδια τεχνητής νοημοσύνης. Οι κυρώσεις Οι κυρώσεις για τους παραβάτες είναι ιδιαίτερα αυστηρές και κλιμακώνονται ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης και την τυχόν υποτροπή. Τα χρηματικά πρόστιμα ξεκινούν από 500 ευρώ και μπορούν να φτάσουν έως και τις 10.000 ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται προσωρινή αφαίρεση της άδειας λειτουργίας από την πρώτη κιόλας παράβαση, ενώ σε περίπτωση επανάληψης η άδεια ανακαλείται οριστικά. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, προβλέπονται και ποινικές κυρώσεις, με ποινές φυλάκισης που μπορεί να φτάσουν έως τα τρία έτη. Την ευθύνη για τη διενέργεια των ελέγχων έχουν η Ελληνική Αστυνομία, οι λιμενικές Αρχές και οι αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες, οι οποίες καλούνται να εφαρμόσουν στην πράξη το νέο, αυστηρό πλαίσιο. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συνέπεια των ελέγχων, αλλά και από τη συμμόρφωση των επαγγελματιών. Με τον νόμο 5216/2025, η πολιτεία επιχειρεί να θέσει ένα σαφές όριο στην πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα που επηρεάζουν άμεσα την υγεία τους, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τη δύναμη της ψηφιακής τεχνολογίας. Το στοίχημα πλέον είναι η εφαρμογή.