Η επόμενη ημέρα από τους δασμούς Τραμπ
2026-03-27 - 17:03
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου κατά των δασμών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στις 20 Φεβρουαρίου έδειξε ότι η εξουσία του προέδρου επί των δασμών έχει όρια. Ως αποτέλεσμα, ο Τραμπ δεν έχει πλέον την ίδια μόχλευση για να εξασφαλίσει εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Παρότι οι αυξημένοι δασμοί έπληξαν την ανάπτυξη των ΗΠΑ πέρυσι και το καταναλωτικό κλίμα, ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει τις προστατευτικές εμπορικές πολιτικές του. Λίγο μετά την απόφαση του δικαστηρίου, επέβαλε παγκόσμιους ενιαίους δασμούς 10% (οι δασμοί ανά κλάδο παραμένουν σε ισχύ και η δικαστική απόφαση δεν τους επηρέασε). Αυτοί οι νέοι δασμοί 10% βάσει του Αρθρου 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974 εναντίον όλων των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ χρησιμεύουν ως προσωρινά μέτρα και ισχύουν μέχρι τα τέλη Ιουλίου. Σχέδιο Β: Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να χρησιμοποιήσει το Αρθρο 301 του Εμπορικού Νόμου για να επιβάλει δασμούς για λόγους φερόμενης μεροληπτικής συμπεριφοράς. Αυτοί οι δασμοί δεν μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα. Αντ’ αυτού, ο Εμπορικός Εκπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών (USTR) πρέπει πρώτα να διεξαγάγει έρευνα και να ζητήσει διαβουλεύσεις με ξένες κυβερνήσεις (η 15η Απριλίου είναι η προθεσμία για την υποβολή σχολίων και αιτημάτων εμφάνισης στην ακρόαση, η οποία θα ξεκινήσει στις 5 Μαΐου). Ο Τραμπ μπορεί να έχει και ένα Σχέδιο Γ: Οι δασμοί του Αρθρου 122 θα λήξουν τελικά. Ο Τραμπ δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι μπορεί να εφαρμόσει με επιτυχία το σχέδιό του Β με τους δασμούς του Αρθρου 301. Τα δικαστήρια μπορούν ακόμα να τους παρακάμψουν, παρότι περνούν από επίσημη έρευνα και έχουν επιβιώσει από νομικές προκλήσεις στο παρελθόν. Το «Σχέδιο Γ» της κυβέρνησης Τραμπ θα μπορούσε επομένως να περιλαμβάνει το Αρθρο 338 του Νόμου περί Δασμών Smoot-Hawley του 1930. Αυτός ο νόμος επιτρέπει δασμούς χωρίς προηγούμενη έρευνα, αν και ο δασμολογικός συντελεστής δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50%. Μέχρι στιγμής, οι δασμοί δεν έχουν λειτουργήσει όπως είχε σχεδιάσει ο Τραμπ. Ηθελε να «φέρει πίσω» τις θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης. Αντ’ αυτού, η οικονομία των ΗΠΑ έχει χάσει 100.000 θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης από τον Ιανουάριο του περασμένου έτους. Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε επίσης δασμούς για να μειώσει το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών, ωστόσο έφτασε στο επίπεδο-ρεκόρ των 1,24 τρισ. δολαρίων το 2025, καθώς η οικονομία των ΗΠΑ συνέχισε να επενδύει περισσότερα από όσα εξοικονόμησε. Τέλος, ο πρόεδρος εισήγαγε δασμούς για να αντιμετωπίσει το αυξανόμενο πρόβλημα χρέους των ΗΠΑ. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των δασμολογικών εσόδων που εισπράχθηκαν πέρυσι θα επιστραφούν τώρα σε αμερικανικές (και σε ορισμένες μη αμερικανικές) επιχειρήσεις. Ο Ατακάν Μπακισκάν είναι οικονομολόγος της Berenberg στις ΗΠΑ