Ελένη Ζιώγα: «Είχα ανάγκη να γίνω ορατή»

2026-03-26 - 14:32

Είναι η δεύτερη φορά που επιστρέφετε στην τηλεόραση με τους «Αθώους», με μια σειρά που έχει αφετηρία την παλιά λογοτεχνία. Γιατί δεν προτιμήσατε ένα πρωτότυπο σενάριο; Σε μένα αυτά τα πράγματα λειτουργούν ασυνείδητα, αλλά έχουν εξήγηση. Νομίζω πως σε αυτή τη φάση της ζωής μου μού δίνει μια αίσθηση ασφάλειας το να συμπορεύομαι με έναν λογοτέχνη που θαυμάζω. Οχι γιατί αισθάνομαι ισάξια, αλλά γιατί νιώθω ότι με «κρατά» και προχωράμε μαζί. Με βγάζει και από τη μοναξιά της συγγραφής. Τι είναι αυτό που σας συγκινεί τόσο στον Θεοτόκη; Εχω αγαπήσει βαθιά τον Θεοτόκη ως άνθρωπο. Καταλαβαίνω, ως συγγραφέας κι εγώ, τον τρόπο που αντιλαμβάνεται την ανθρώπινη φύση. Με συγκινεί το ότι για εκείνον όλοι οι άνθρωποι είναι αθώοι. Αγαπούσε σε βάθος τον άνθρωπο και προσπαθούσε να δικαιολογήσει τις παρεκτροπές του. Και σε αυτό το έργο προχωράει ακόμα πιο πέρα, σε μια μεταφυσική ερμηνεία της ανθρώπινης φύσης. Μέσα από μια βαθιά, αυθεντική σχέση με τον χριστιανισμό – όχι τη διαστρέβλωσή του – δίνει στην ανθρώπινη φύση τη δυνατότητα υπέρβασης. Να ξεπεράσει τον εαυτό της. Αυτή η προσέγγιση σχετίζεται και με τη δική σας προσωπική πορεία; Ναι, απόλυτα. Είναι μια παράλληλη διαδρομή. Οι αναζητήσεις μου έχουν βαθύνει πολύ σε σχέση με τα νεανικά μου χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι και στο θέατρο ασχολήθηκα με έργα που εστιάζουν στον άνθρωπο και την ανθρώπινη φύση. Ποιο ήταν το σημείο καμπής στη ζωή σας; Ο θάνατος των γονιών μου. Τότε κατάλαβα πραγματικά τι σημαίνει θάνατος – και άρα τι σημαίνει ζωή. Ηταν η στιγμή της ουσιαστικής ενηλικίωσης. Πώς θα περιγράφατε τη σχέση σας με τους γονείς σας; Με τον πατέρα μου (σ.σ.: ο θεατρικός συγγραφέας Βασίλης Ζιώγας) ένιωθα σαν να ήμουν «ο γιος του». Μου έδινε μια βαθιά αίσθηση ασφάλειας. Ηταν ένας ευαίσθητος άνθρωπος που ήξερε να επικοινωνεί καίρια. Με τη μητέρα μου (σ.σ.: η πιανίστρια Ελένη Σαράντη) η σχέση ήταν πιο σύνθετη – τρυφερή αλλά και συγκρουσιακή. Από εκείνη πήρα κυρίως την αυτοεκτίμηση. Θεωρείτε ότι αυτή η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης επηρέασε και τον τρόπο που βλέπατε τον εαυτό σας; Ναι, ίσως κάποιες στιγμές άγγιξε και την αυταρέσκεια. Κυρίως στο κομμάτι της εμφάνισης. Εκεί παιζόταν το «ναρκισσιστικό» στοιχείο. Αυτό επηρέασε τις σχέσεις και την πορεία σας; Οχι καθοριστικά, γιατί υπήρχε το αντίβαρο της δημιουργίας. Η γραφή με ανάγκαζε να βλέπω πιο βαθιά, και τον εαυτό μου και τους άλλους. Δεν ξέρω αν ήμουν μόνο ηθοποιός τι θα γινόταν. Νιώθετε σήμερα πιο ελεύθερη; Πολύ περισσότερο. Δεν με περιορίζει πια η εικόνα. Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω καλλιτεχνικά, χωρίς φόβο. Πότε καταλάβατε ότι η εξωτερική εμφάνιση λειτουργεί και ως «όπλο»; Σταδιακά, μέσα από εμπειρίες. Εβλεπα ότι κάποια πράγματα γίνονταν πιο εύκολα για μένα – και ταυτόχρονα έβλεπα την αδικία προς άλλες γυναίκες. Την ίδια στιγμή, έβλεπα γυναίκες που δεν είχαν το ίδιο παρουσιαστικό – ή και άλλες που ήταν ακόμα πιο όμορφες από μένα – να έχουν διαφορετική αντιμετώπιση. Και κυρίως έβλεπα γυναίκες που δεν ταίριαζαν σε αυτό που «ζητούσαν» οι άλλοι να παλεύουν πολύ πιο σκληρά. Ποια ήταν η μεγαλύτερη εσωτερική σας μάχη; Οχι ο ναρκισσισμός, γιατί είχα δει πώς είχε επηρεάσει τη μητέρα μου που ήταν μια καλλονή και, μολονότι είχε μεγάλο ταλέντο, παρασυρόταν από την ανάγκη για τον θαυμασμό των άλλων – αυτό της στοίχισε. Περισσότερο, θα έλεγα, η ανάγκη να γίνω ορατή. Αυτό το συνειδητοποίησα αργότερα – ότι από παιδί πάλευα να με δουν. Ανακάλυψα μέσα από την ψυχοθεραπεία ότι οι κρίσεις άσθματος που πάθαινα ως παιδί συνδέονταν με αυτή την ανάγκη μου. Ο πατέρας μου ήταν πολύ μικρός όταν γεννήθηκα. Μολονότι ήμουν ένα παιδί του έρωτα, δεν ήμουν ένα παιδί που επιθυμούσε συνειδητά. Η μητέρα μου έμεινε έγκυος και έτσι αναγκάστηκαν να παντρευτούν. Υπήρχε γι’ αυτό μέσα μου ένα αίσθημα «εγκατάλειψης». Το βίωμα ότι προκαλούσα πρόβλημα σε δύο μεγάλες προσωπικότητες. Και ειδικά στον πατέρα μου. Αυτό το κουβαλούσα χωρίς να το γνωρίζω. Πότε το συνειδητοποιήσατε; Μέσα από μια μεγάλη σύγκρουση μαζί του, στην εφηβεία. Εκεί έγινε ένα ξεκαθάρισμα που μας έφερε πιο κοντά. Περάσαμε πολύ δύσκολα, αλλά έπειτα η σχέση μας άλλαξε. Είχαμε να ιδωθούμε ενάμιση χρόνο. Ισως ήταν το διάστημα που είχε ανάγκη και αυτός για να με «δει». Και με είδε βαθιά. Η τέχνη και μέσα από διαφορετικές περιοχές ήταν ένας τρόπος να τον πλησιάσετε; Ναι. Οπως και η μουσική ήταν ένας τρόπος να πλησιάσω τη μητέρα μου. Και αντιλαμβάνομαι ότι όλα αυτά που με καταδυνάστευαν όταν ήμουν μικρή ευτυχώς που συνέβησαν: να μάθω πιάνο, να μάθω να διαβάζω λογοτεχνία κ.λπ. Αυτό που με δυσκόλεψε πολύ ήταν ότι δεν μπορούσαμε να ακούσουμε μέσα στο σπίτι τίποτε άλλο παρά μόνο κλασική μουσική. Δεν άρεσε στον μπαμπά μου αυτό το δηλωμένο πάθος των λαϊκών τραγουδιών. Αλλά, για μένα, η ζωή τα έχει όλα. Τι σας είπε ο πατέρας σας για τους στίχους σας που έχουν γίνει τεράστιες επιτυχίες; Δεν τρελαινόταν γι’ αυτό το είδος τραγουδιού. Οι ανάγκες του ήταν άλλες και άλλες οι δικές μου. Του άρεσε, όμως, πολύ το «Πώς μπορώ». Παρ’ όλ’ αυτά, με καμάρωνε για όσα έκανα. Πού βρίσκετε περισσότερο τον εαυτό σας από όλα όσα κάνετε; Σ’ αυτό με το οποίο ασχολήθηκα λιγότερο. Να παίζω στο θέατρο. Είναι η απόλυτη ολοκλήρωση. Εκεί συμμετέχει όλο μου το είναι, σώμα και ψυχή. Είναι μια στιγμή απόλυτου «παρόντος», μια ανταλλαγή αγάπης με το κοινό. Νιώθεις το παρόν σαν την απόλυτη αιωνιότητα. Εχει ένα στοιχείο γενναιότητας. Αναζητούσατε μέσα από την τέχνη την αποδοχή; Οχι. Ισα ίσα. Ηξερα ότι αυτή η πολυδιάστατη πορεία δεν οδηγεί σε «καριέρα» με τη στενή έννοια. Δεν είναι εύκολο να δημιουργήσω μια ταυτότητα μεταπηδώντας από τη μια τέχνη στην άλλη. Θεωρώ ότι δεν έχω κάνει καριέρα. Αλλά δεν μπορώ να κάνω αλλιώς. Σας προβλημάτισε; Μου πέρασε από το μυαλό, αλλά θα υπέφερα αν έκανα μόνο ένα πράγμα. Φοβάμαι ότι θα περιχαρακωνόμουν σ’ ένα σχήμα που θα μ’ έβαζε σε διαδικασία ανταγωνισμού. Και αυτό δεν θα μου άρεσε καθόλου. Δεν σταμάτησα ποτέ να ψάχνω τον ιδανικότερο κάθε φορά τρόπο για να εκφραστώ. Οταν, για παράδειγμα, άρχισαν να δυσκολεύουν τα πράγματα σε επαγγελματικό επίπεδο, σταμάτησα, πέρασα μια αγρανάπαυση, στράφηκα περισσότερο προς τα μέσα μου και εξελίχθηκα πιο ουσιαστικά. Εκεί ξεκίνησε και η συγγραφή για το θέατρο με τα έργα «Κυρία Ελεν» και «Καρφίτσα ή απλά μαθήματα επιβίωσης»; Ναι. Μέχρι τότε δεν τολμούσα, κυρίως λόγω του πατέρα μου. Από σεβασμό. Οταν έφυγε από τη ζωή, ένιωσα ελεύθερη να το κάνω.