Η δίκη Ιμάμογλου και η διεθνής συγκυρία
2026-03-21 - 16:12
Ενώ η παγκόσμια κοινή γνώμη παρακολουθεί με κομμένη ανάσα τη συνέχιση του πολέμου στο Ιράν και τον Περσικό Κόλπο, ξεκίνησε τη Δευτέρα 9 Μαρτίου στις φυλακές της Σηλυμβρίας η δίκη για την υποτιθέμενη υπόθεση διαφθοράς στον μητροπολιτικό δήμο της Κωνσταντινουπόλεως. Πρώτος κατηγορούμενος ο δήμαρχος Εκρέμ Ιμάμογλου και άλλοι 401 συνεργάτες και στελέχη των υπηρεσιών του δήμου, 107 από τους οποίους παραμένουν προφυλακισμένοι. Η δίκη ξεκίνησε με αντεγκλήσεις μεταξύ του προεδρείου του δικαστηρίου και του Ιμάμογλου, καθώς έγινε από την πρώτη στιγμή σαφές ότι το προεδρείο θα έθετε εμπόδια σε κάθε προσπάθεια πολιτικοποιήσεως της διαδικασίας από την πλευρά των κατηγορουμένων. Εύλογη θεωρείται η προσπάθεια του Ιμάμογλου και του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (Cumhuriyet Halk Partisi-CHP) να στρέψουν την προσοχή της διεθνούς κοινής γνώμης στη δίκη ως ενδεικτική της καταστάσεως του κράτους δικαίου στην Τουρκία. Η άσκηση διεθνών πιέσεων θα μπορούσε να συνδράμει τις προσπάθειες της αντιπολιτεύσεως να αυξήσει το πολιτικό κόστος μιας καταδικαστικής αποφάσεως. Ωστόσο η διεθνής συγκυρία δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ευνοϊκή προς αυτήν την κατεύθυνση. Και αυτό δεν αφορά μόνον την άμβλυνση του ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτειών και εν μέρει της Ευρωπαϊκής Ενώσεως για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, την αναπόφευκτη εστίαση του ενδιαφέροντος και της προσοχής στα τεκταινόμενα περί το Ιράν, αλλά και τις εξελίξεις στο εσωτερικό μέτωπο. Συσπείρωση Κατά τη διάρκεια κρίσεων διεθνούς ασφαλείας, είναι σύνηθες το φαινόμενο να αυξάνεται η δημοτικότητα των κυβερνήσεων, καθώς θεωρείται αναγκαία η συσπείρωση υπό την σκέπη της πολιτικής ηγεσίας οιαδήποτε και αν είναι αυτή. Βεβαίως η θέση της τουρκικής κυβερνήσεως παραμένει ευαίσθητη, καθώς οι εξελίξεις μπορούν να εκθέσουν την τουρκική οικονομία και ασφάλεια σε πρωτοφανείς κινδύνους. Ηδη η εγκατάσταση συστοιχιών πυραύλων Πάτριοτ στο έδαφος της Τουρκίας απετέλεσε εν τοις πράγμασι πλήγμα εναντίον των φιλοδοξιών της Τουρκίας να αναπτύξει «στρατηγική αυτονομία» έναντι της Δύσεως. Η παράταση ωστόσο του πολέμου και η συνεπαγομένη αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την τουρκική οικονομία και κινδυνεύει να εκτροχιάσει το κυβερνητικό σχέδιο χαλαρώσεως της δημοσιονομικής πολιτικής εν όψει των εκλογών που προγραμματίζονται για τον Μάιο του 2028. Εκτός αυτού προκαλεί σαφή ανησυχία και η συμπόρευση των κυβερνήσεων Τραμπ και Νετανιάχου, όπως αυτή εκδηλώθηκε στον πόλεμο κατά του Ιράν, καθώς και η πιθανότητα το Ισραήλ να παρασύρει στην αντιτουρκική του πολιτική και την κυβέρνηση Τραμπ, παρά τις άοκνες προσπάθειες για την αποκατάσταση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων μετά την επιστροφή Τραμπ στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών. Τόσο ο Εκρέμ Ιμάμογλου, όσο και ο ηγέτης του CHP Οζγκιούρ Οζέλ πρέπει να ισορροπήσουν ανάμεσα στην άσκηση κριτικής στην κυβέρνηση Ερντογάν και της υποστηρίξεως στα τουρκικά εθνικά συμφέροντα, ώστε η κριτική να μην μπορεί να παρεξηγηθεί ως στήριξη στα αμερικανικά ή ισραηλινά σχέδια για τη Μέση Ανατολή. Η ανάδειξη του αυθαιρέτου χαρακτήρος της δίκης μπορεί να συνοδευθεί με κριτική για την ανεκπλήρωτη υπόσχεση της τουρκικής «στρατηγικής αυτονομίας», μιας ιδέας που παραμένει πολύ δημοφιλής σε όλο το φάσμα της τουρκικής κοινής γνώμης. Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ