«Τέλη διέλευσης» στα Στενά του Ορμούζ

2026-03-20 - 14:32

«Τέλη διέλευσης» φαίνεται να ζητά το Ιράν για να επιτρέπει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Lloyd’s List, το ποσό φτάνει έως και τα 2 εκατ. δολάρια, αν και παραμένει ασαφές πώς και πού καταβάλλεται. Πηγές με άμεση γνώση αναφέρουν ότι τουλάχιστον ένας διαχειριστής δεξαμενόπλοιου έχει ήδη πληρώσει το ποσό για ασφαλή διέλευση, ενώ άλλα πλοία πέρασαν έπειτα από ελέγχους και διπλωματικές παρεμβάσεις. Παράλληλα, χώρες όπως η Ινδία, το Πακιστάν, το Ιράκ, η Μαλαισία και η Κίνα συζητούν απευθείας με την Τεχεράνη σχέδια διέλευσης. Αξιωματούχοι των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχουν δημιουργήσει ένα νέο σύστημα «έγκρισης» πλοίων, διαμορφώνοντας έναν άτυπο μηχανισμό ασφαλούς ναυσιπλοΐας. Ηδη, τουλάχιστον εννέα πλοία έχουν περάσει μέσω «ασφαλούς διαδρόμου» εντός ιρανικών χωρικών υδάτων, κοντά στο νησί Λαράκ, όπου γίνεται οπτικός έλεγχος. Αν και προς το παρόν οι συμφωνίες γίνονται κατά περίπτωση, εκτιμάται ότι σύντομα θα θεσπιστεί πιο τυποποιημένη διαδικασία. Οι διελεύσεις μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν ελάχιστες, καθώς οι περισσότεροι πλοιοκτήτες αποφεύγουν να στέλνουν τα πλοία τους μέσω αυτού του στρατηγικού σημείου. Σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, καταγράφηκαν 15 διελεύσεις από τις 15 έως τις 17 Μαρτίου. Περίπου το 90% αυτής της δραστηριότητας συνδέεται με το Ιράν, είτε μέσω εμπορικών συναλλαγών είτε μέσω ιδιοκτησίας. Την ίδια ώρα, η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα. Πρόσφατο περιστατικό σημειώθηκε κοντά στο λιμάνι Χορ Φακάν, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου εμπορικό πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες έπειτα από επίθεση με άγνωστο όπλο. Ο πλοίαρχος αγνοείται, ενώ 15 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν. Το συμβάν εντάσσεται σε ευρύτερο κύμα επιθέσεων στον Περσικό Κόλπο, με 21 καταγεγραμμένα περιστατικά από τα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με τη UK Maritime Trade Operations. Ο αγωγός Παράλληλα, πλήγμα δέχθηκε και το διυλιστήριο στην πόλη Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας, κρίσιμο για τις εξαγωγές πετρελαίου, ειδικά μετά τον ουσιαστικό περιορισμό της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η χώρα στρέφεται στον αγωγό Ανατολής – Δύσης, που καταλήγει στο λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Ηδη φορτώνει 3,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από το λιμάνι Γιανμπού, σύμφωνα με στοιχεία για τις ναυτιλιακές μεταφορές που ανέφερε το Reuters. Η Σαουδική Αραβία μπορεί να αντλήσει έως και 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα προς το Γιανμπού μέσω του αγωγού Ανατολής – Δύσης, κάτι που της παρέχει μια σωτηρία που δεν έχουν στη διάθεσή τους το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η κρίση επηρεάζει έντονα την αγορά ναυτιλιακών καυσίμων, με τις εισαγωγές HSFO να έχουν μειωθεί κατά 30% μέσα σε δύο εβδομάδες. Η έλλειψη βαρέος όξινου αργού επιτείνει τις πιέσεις, κυρίως στην Ασία, οδηγώντας διυλιστήρια σε αναζήτηση εναλλακτικών ή σε μείωση παραγωγής. Την ίδια στιγμή, οι τιμές αργού και τα ναύλα των VLCC εκτοξεύονται, με τις διαδρομές ΗΠΑ – Κίνας να ξεπερνούν τα 130.000 δολάρια ημερησίως. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Vortexa, οι εναλλακτικές ροές αργού δεν επαρκούν για να καλύψουν το κενό. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ενισχύεται το ενδιαφέρον για βιοκαύσιμα, καθώς μειώνεται η διαφορά κόστους με τα συμβατικά καύσιμα και αυξάνονται οι πιέσεις για συμμόρφωση με περιβαλλοντικούς κανονισμούς.