Αλλαγή ώρας: Θα… χάσετε τον ύπνο σας αν δείτε πόσο κακό μπορεί να μας κάνει – Ανησυχητικά ευρήματα

2026-03-27 - 21:22

Καθώς πλησιάζει η στιγμή που τα ρολόγια θα προχωρήσουν μία ώρα μπροστά αυτή την Κυριακή, πολλοί ανησυχούν για την απώλεια ύπνου και τις συνέπειες της θερινής ώρας. Σύμφωνα με κορυφαίους επιστήμονες, η ετήσια αλλαγή ώρας ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο, τροχαία ατυχήματα και διαταραχές ύπνου, γεγονός που οδηγεί όλο και περισσότερους ειδικούς να ζητούν την κατάργησή της. Ο Δρ Τζον Ο’Νιλ, ειδικός στους κυτταρικούς ρυθμούς στο Cambridge–based Medical Research Council Laboratory of Molecular Biology, επισημαίνει ότι υπάρχουν «μικροί αλλά σημαντικοί» κίνδυνοι που συνδέονται με τη μετάβαση στη θερινή ώρα. «Δεν φαίνεται να προσφέρει πραγματικά κάποιο όφελος στις μέρες μας, ενώ μας εκθέτει σε μια σειρά μικρών αλλά σημαντικών κινδύνων», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως «είναι σαν να παίρνει όλη η χώρα μια ώρα τζετ λαγκ ταυτόχρονα». Ο ίδιος σημείωσε ότι παρατηρείται αύξηση των καρδιακών προσβολών, των εγκεφαλικών επεισοδίων και των τροχαίων ατυχημάτων τις ημέρες που ακολουθούν την αλλαγή της ώρας. Για τον λόγο αυτό, ζητά να καταργηθεί η πρακτική, υπογραμμίζοντας ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειοψηφία των Βρετανών συμφωνεί με αυτή την πρόταση. Οι ρίζες και οι επιπτώσεις της θερινής ώρας Η πρακτική εισήχθη το 1916 για να αξιοποιηθούν καλύτερα οι ώρες ηλιακού φωτός κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και να ενισχυθεί η παραγωγικότητα. Σήμερα, τα ρολόγια προχωρούν μία ώρα μπροστά την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου και επιστρέφουν πίσω την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Ωστόσο, ο Δρ Ο’Νιλ προειδοποιεί ότι αυτή η απότομη μεταβολή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, καθώς ο οργανισμός δεν είναι έτοιμος να προσαρμοστεί τόσο γρήγορα. «Αν βάλεις όλα αυτά τα φορτία και τις απαιτήσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα μία ώρα νωρίτερα, τότε δεν είναι πλήρως προετοιμασμένο», εξηγεί, σημειώνοντας ότι σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με προβλήματα υγείας ο κίνδυνος είναι αυξημένος. Η κόπωση και τα ατυχήματα Η απώλεια μιας ώρας ύπνου κάνει, σύμφωνα με τους ερευνητές, τον πληθυσμό πιο κουρασμένο, ενώ μελέτες δείχνουν ότι ο κίνδυνος θανατηφόρων τροχαίων αυξάνεται περίπου κατά 6% μετά τη μετάβαση στη θερινή ώρα. Η Δρ Κέιτι Μπαρτζ, ψυχολόγος με πιστοποίηση, συνεργάστηκε με ειδικούς εργασίας στο Protecting.co.uk για να αναδείξει τον κίνδυνο αυξημένης κόπωσης. Όπως σημειώνει, «ακόμη και μικρές αλλαγές στον ύπνο και στον κιρκάδιο ρυθμό μπορούν να έχουν μετρήσιμη επίδραση στη γνωστική λειτουργία». Η ίδια εξηγεί ότι η προσωρινή ασυγχρονία του εσωτερικού ρολογιού του σώματος με τις εξωτερικές απαιτήσεις οδηγεί σε μειωμένη εγρήγορση, πιο αργές αντιδράσεις και λιγότερη ακρίβεια στη λήψη αποφάσεων. Οι επιπτώσεις αυτές είναι εντονότερες τις πρώτες μέρες, με τους περισσότερους ανθρώπους να προσαρμόζονται μέσα σε τρεις έως επτά ημέρες. Ωστόσο, για όσους εργάζονται σε θέσεις κρίσιμης ασφάλειας – όπως οδηγοί, εργαζόμενοι σε βάρδιες ή χειρωνακτικά επαγγέλματα – ακόμη και η ήπια κόπωση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο λαθών ή ατυχημάτων. Οι επιστημονικές αντιπαραθέσεις Αν και αυξάνονται οι φωνές υπέρ της κατάργησης της θερινής ώρας, υπάρχουν και επιστήμονες που θεωρούν ότι έχει οφέλη. Ο Φιν Μπάριτζ, επιστήμονας επικοινωνίας στο Royal Observatory Greenwich, έχει δηλώσει ότι «η προώθηση της ώρας μειώνει το φορτίο στο ενεργειακό δίκτυο, καθώς περιορίζεται η ανάγκη για τεχνητό φωτισμό την άνοιξη και το καλοκαίρι». Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η θερινή ώρα ενισχύει τον τουρισμό και τις απογευματινές δραστηριότητες, καθώς το επιπλέον φως επιτρέπει στους ανθρώπους να αξιοποιούν περισσότερο τον ελεύθερο χρόνο τους. Μια ομάδα από το University of Kent ανέλυσε 157 μελέτες από 36 χώρες και διαπίστωσε ότι η αλλαγή ώρας την άνοιξη συνδέεται με αύξηση καρδιακών προσβολών και θανατηφόρων τροχαίων, αλλά και με μείωση των εγκλημάτων σωματικής βλάβης. Το φθινόπωρο, αντίθετα, φαίνεται να μειώνονται τα ατυχήματα και η συνολική θνησιμότητα, ενώ αυξάνονται τα περιστατικά βίας. Οι ερευνητές, γράφοντας στο European Journal of Epidemiology, υπογραμμίζουν ότι τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και απαιτείται πιο αξιόπιστη έρευνα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα. Η επικεφαλής της μελέτης, Δρ Άιστε Στεπονεναΐτε, σημειώνει: «Η δημόσια συζήτηση συχνά παρουσιάζει τη θερινή ώρα είτε ως σαφώς επιβλαβή είτε ως σαφώς ωφέλιμη, αλλά τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη. Οι πολιτικοί χρειάζονται στοιχεία που αντικατοπτρίζουν τόσο τους κινδύνους όσο και τα οφέλη – όχι απλώς υποθέσεις».